Workshop Deuren dempen (Door Hobbes)

Luidsprekers presteren het beste als ze in een luchtdichte kist zitten die niet meeresoneert. Een standaard deur voldoet niet aan deze eisen. Om de prestaties van deurluidsprekers te verbeteren, kan je dan ook twee dingen doen:

-de resonanties voorkomen,
-de deur luchtdicht maken.


Een deur bestaat uit drie delen:


Doorsnede van de deur
-De buitenbeplating A
-Het frame met de binnenbeplating B
-Het deurpaneel C

Resonanties zijn te voorkomen door de onderdelen van de deur zwaarder te maken: hoe zwaarder bv. een metalen paneel, hoe lager de resonantiefrequentie, en hoe zwakker de resonanties. Dit is te doen met loodbitumen: flexibele platen van een zwaar materiaal die je tegen een paneel kunt plakken.


Een ongedempte deur

De binnenbeplating B bevat een aantal gaten: een waar je de woofer in monteert (1), een of meer waar bv. de bedieningsstang van het deurslot doorheen loopt (2), plus een aantal die tijdens de fabricage gebruikt zijn. Er zijn ook nog een aantal kleine openingen langs de onderrand (3), die water uit de deur moeten afvoeren.

De afvoeropeningen (3) moeten open blijven: regenwater (dat via de ruit in de deur komt), en condens moeten kunnen worden afgevoerd.

De gaten (2) kan je afsluiten, zo lang je de functies van de deur niet in de weg zit. Dit kan met bv. MDF, maar het is makkelijker om ook hier loodbitumen voor te gebruiken: loodbitumen is vochtbestendig, en MDF niet.


Voorbereidingen:

Om bij de deur te kunnen, moet je het deurpaneel verwijderen. Dit zit doorgaans vast met een aantal schroeven, plus een aantal plastic pennetjes.

1. Vind alle schroeven en schroef ze los. De schroeven kunnen verborgen zijn achter afdekdopjes, etc. Schrijf evt. op waar welke schroef vandaan kwam (mijn deurpaneel zat met 4 verschillende schroeven vast).

2. Als je zeker weet dat je alle schroeven hebt gevonden, trek dan het deurpaneel los: begin voorzichtig te trekken, om alle pennetjes te vinden. Als je eenmaal weet waar ze zitten, trek dan met twee handen (om de krachten te verdelen) het paneel een stukje naar voren. Een snelle ruk over een kleine afstand moet voldoende zijn. Zorg ervoor dat je het paneel niet krombuigt of breekt. Let op scherpe randen.

3. In mijn auto zat het deurpaneel om de bovenkant van het frame vastgehaakt. Om het paneel te kunnen wegnemen, moest ik wat manouvreren (klein stukje omhoog, klein stukje naar achteren, enzo).

4. Vergeet de deurklink niet. Die moet je door het paneel heen schuiven.

5. Als het paneel eenmaal verwijderd is, kijk je tegen het frame aan. Dit is afgedekt met een vel plastic, dat aan het frame is gelijmd. Dit plastic moet je verwijderen. In mijn auto kon ik het plastic lostrekken zonder het te beschadigen; de lijmlaag was nog flexibel, en was later weer te gebruiken.


Welke loodbitumen kan ik gebruiken?

Gebruik loodbitumen die bij een car audiozaak vandaan komen. Iedere fatsoenlijke zaak heeft ze wel. De kosten lopen nogal uiteen, dus loont het de moeite even te informeren.

Loodbitumen van de bouwmarkt lijkt wel leuk, maar is niet zo geschikt voor gebruik in de auto. Het gaat stinken als het warm is.


Hoeveel heb ik nodig?

1. Maak de te beplakken delen schoon, droog en vetvrij, zodat de lijm goed hecht. Wasbenzine is hier geschikt voor.

2. Snijd het materiaal op maat: een of twee keer met een scherp mes insnijden, dan omvouwen en de `binnenbocht' doorsnijden. Voor kleine stukjes is het ook goed te knippen. Maak de stukken niet te groot (dat vergroot de kans op fouten bij het aanbrengen).

3. Pas op dat het materiaal niet het ruitmechanisme en het slotmechanisme in de weg zit. Controleer dit, ook met het raam naar beneden gedraaid. Eenmaal aangebracht is de bitumenplaat moeilijk weer te verwijderen.

4. Gebruik een fohn, of beter nog een verfstripper om het materiaal te verwarmen. Naarmate het warmer wordt, wordt het flexibeler, en dus makkelijker te verwerken. Bij een graad of 50 (dus nog met de blote hand aan te pakken) kan je het niet alleen goed vouwen, maar ook met de hand vervormen. Als je het dan op een oneffen oppervlak plakt, is het flexibel genoeg om alle oneffenheden te volgen.

5. Het materiaal is zelfklevend. Trek de beschermfolie grotendeels, maar niet helemaal los, zodat je de plaat nog kunt vasthouden zonder de lijm aan te raken. Pas erop dat je niets raakt met de lijmlaag: de lijm hecht meteen en zit dan stevig vast.


Beschermfolie: zo moet het dus niet


Hier ging het niet helemaal goed: ik liet wel een strook beschermfolie zitten, maar ik pakte de plaat verkeerd vast. Je krijgt je vingers wel weer los, maar de lijmlaag is dan beschadigd.

6. Breng de plaat in de deur. Let op scherpe randen.


Het aanbrengen van de loodbitumen

7. Plak 1 hoek vast, en druk dan de rest van de plaat geleidelijk aan, zodat de plaat alle contouren van de ondergrond volgt en op elk punt goed vast zit.

8. Let op dat je geen ruimtes laat tussen de bitumen en het plaatmateriaal. Deze ruimte zal zich vullen met vocht, waardoor je roest krijgt.


Ruimtes niet afsluiten


Deze figuur laat een van de balken in de deur zien. Het is een profiel dat op een aantal plaatsen tegen de buitenplaat van de deur zit. De rand van het profiel is een paar mm vrij van de buitenwand. Ik heb deze randen vrijgelaten, en er geen bitumen tegenaan of overheen geplakt.


Het resultaat:


De deur wordt een soort lappendeken van stukjes bitumen. Dat is geen probleem; om een goede demping te krijgen is het niet nodig elke vierkante centimeter te bekleden.


Stukken bitumen bovenin de deur

De plaat aan de rechterkant is gebogen - het materiaal is flexibel genoeg om deze bocht te volgen.

Tip: Je kunt meerdere lagen op elkaar plakken voor nog meer demping.


Waar kan ik loodbitumen aanbrengen?

Je kunt vier delen van de deur voorzien van dempingsmateriaal.




Delen van de deur:

Van buiten (rechts) naar binnen (links) hebben we:

A: de binnenkant van de buitenbeplating.
B1: de binnenkant van het frame.
B2: de buitenkant van het frame.
C: de binnenkant van het deurpaneel.


Deze delen kan je allemaal dempen. Als je het originele deurpaneel gebruikt, moet je uitkijken dat de bitumen op B2 niet het deurpaneel in de weg zitten. Het deurpaneel zelf kan je ook volplakken, kijk wel uit dat je het deurpaneel nog op de deur kunt aanbrengen.

Je kunt het deurpaneel ook met polyester en glasvezelmat bewerken om het stijver te maken, of het hele paneel vervangen door een eigen creatie.

Het frame B moet waterdicht zijn, zodat er geen water tegen het deurpaneel komt. Af fabriek wordt hiervoor een vel plastic gebruikt. In mijn auto was dit makkelijk los te trekken en later weer aan te brengen (de originele lijm was nog bruikbaar). Als je B afdicht met loodbitumen, maak de afdichting dan waterdicht.

Bescherm de woofer tegen water: ik heb hiervoor een afdakje van loodbitumen gemaakt.


Plaatje loodbitumen boven de speaker



Het uitstekende deel zit met 1 punt tegen het ruitmechanisme geplakt. De rest van het plaatje hangt dus vrij boven de speaker



In plaats van loodbitumen kan je ook wat anders gebruiken. Dit is de oplossing van Fransaki (zie ook zijn showcase), hij heeft een laagje dun plastic rond de woofer gemonteerd.

Zorg ervoor dat niets in de deur kan resoneren: plak kabels vast tegen de panelen, zorg dat er zo weinig mogelijk speling in bv. het deurmechanisme zit, etc.


De originele speakerkabel vastgeplakt



De originele speakerkabel zit nog in de deur, maar wordt niet gebruikt. Ik heb een stuk krimpkous om het loshangende einde geschoven, en het vervolgens met tape vastgeplakt aan een stuk bitumen.

Zorg dat het deurpaneel niet tegen de deur kan resoneren: gebruik hiervoor tochtstrip of iets in die geest.


##############################

Bron:
Code:
http://www.showyoursound.nl/Editorials/Editorial.asp?EditorialID=91
Credits Voor De Officiele Auteur!!!